|
Patricia Morais – Joao Pessoa/PB – October 1997
“Δεν θα μου άρεσε να βλέπω τον κήπο μόνο με αγκάθια...είναι πολύ όμορφο να υπάρχει κι ένα τριαντάφυλλο μέσα σε αυτόν”. – Mestre No 
Η αιώνια μάχη των γυναικών να κατακτήσουν το χώρο τους, έχει ήδη επηρεάσει τις rodas της Βραζιλίας και όλου του κόσμου. Το πλήθος των γυναικών που εξασκούσε αυτή την τέχνη ήταν πάντα μικρότερο από αυτό των αντρών. Στις δεκαετίες του 40 και του 50 λίγες γυναίκες έπαιζαν, εκ των οποίων αξίζει να αναφέρουμε τις παρακάτω: “Nega Didi, Maria Homem, Satanas, Maria para o bonde και Calca rala”, όλες μαθήτριες του Mestre Bimba. Σήμερα, κυρίως μετά τη διάδοση της capoeira από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, ο αριθμός των γυναικών αυξήθηκε, έχοντας ως αποτέλεσμα τις μικτές rodas.
Όμως αυτή η αύξηση δε σημαίνει ότι οι γυναίκες συμμετέχουν πραγματικά, ούτε ότι αποκτούν την εμπειρία της τέχνης της capoeira.
Η αντίληψη πέρι ευθραύστου δεν πρέπει να χαρακτηρίζει τους capoeiristas, όπως έλεγε ο Mestre Tonico: “Η γυναίκα είναι πολύ δυνατή αφού αυτή είναι που πλένει, γεννάει, ανατρέφει παιδιά και πρέπει να της συμπεριφέρονται με προσοχή και στοργή – και όχι ως ένα εύθραυστο πρόσωπο”. Με αυτή την αντίληψη
και όντας θύμα του διάκριτου χαρακτηριστικού της ότι είναι γυναίκα, δεν είναι σεβαστή και αναγνωρίσιμη ως capoeirista.
Τα τραγούδια της capoeira είναι επιζήμια για την ίδια την τέχνη από τη στιγμή που, χαρακτηρίζουν τη γυναίκα ως άβουλο ον, όπως φαίνεται στο παρακάτω τραγούδι “se essa mulher fosse minha eu tirava da roda ja, ja, dava uma surra nela que ela gritava” (αν αυτή η γυναίκα ήταν δική μου θα την έβγαζα έξω από την roda και θα τη χτύπαγα μέχρι να φωνάξει), την αντιμετωπίζουν ως σεξουαλικό αντικείμενο “mulher pra mim, tem que ser boa na escrita, tem que jogar capoeira, ser boa, gostosa e bonita, bicho bom e mulher” (η γυναίκα για μένα, πρέπει να είναι καλλιγράφος, πρέπει να παίζει capoeira, να είναι καλή, αρεστή και όμορφη, η γυναίκα είναι ένα καλό ζώο). Τις περισσότερες φορές αυτά τα τραγούδια λέγονταν μόνο όταν έπαιζαν γυναίκες μέσα στη roda. Αυτό έχει αποκηρυχτεί από πολλούς mestres, κυρίως από τον Mestre No. Αυτός επίσης αποκηρύττει την διαφορετικότητα που υπάρχει στο στύλ παιχνιδιού όταν ένα “ζευγάρι” βρίσκεται στη roda.
Οι ακατάλληλες πατριαρχικές στάσεις προστασίας που έχουν κάποιοι mestres/instrutores/άντρες μαθητές, οι οποίοι παίζουν ένα προσεχτικό παιχνίδι με τις γυναίκες, διαφορετικό από αυτό που θα έπαιζαν μεταξύ τους, σκεπτόμενοι πάντα, όντας σωματικά δυνατότεροι ότι είναι επίσης δυνατότεροι και στην capoeira, πράγμα το οποίο μερικές φορές δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα.
Κάθε καλός capoeirista έχει την υποχρέωση να μαθαίνει να παίζει τα όργανα που συνθέτουν τη bateria (berimbau, atabaque, agogo...) να τραγουδάει και κυρίως να αναπτύσσει το στύλ του με σκοπό να βελτιώσει τη μάχη, το παιχνίδι, το βραζιλιάνικο χορό. Γι αυτό το λόγο η γυναίκα capoeirista πρέπει να αναζητήσει το χώρο της, γιατί αλλιώς θα συνεχίσει να λέγεται ότι “quem toca pandeiro e homem e quem bate palma e mulher” (αυτός που παίζει pandeiro είναι ο άντρας και αυτή που χτυπάει παλαμάκια είναι η γυναίκα).
Οι γυναίκες δεν αποτελούν διακοσμητικά στοιχεία στη roda.
Ένα άλλο πρόβλημα υπό συζήτηση είναι οι σχέσεις μεταξύ αντρών mestres/capoeiristas και μαθητριών. Σεξουαλικές προσεγγίσεις, πραγματικοί βιασμοί της αξιοπρέπειας (επίσης σωματικοί βιασμοί), μερικές φορές συμβαίνουν τόσο σε ακαδημίες/groups της Βραζιλίας όσο και σε άλλες χώρες. Mestres οι οποίοι δεν είναι προετοιμασμένοι και οι οποίοι προέρχονται από συνθήκες στις οποίες δεν είχαν την ευκαιρία της πολιτιστικής/πολιτισμικής/κοινωνικής (επίσης οικονομικής) καλλιέργειας, νομίζουν ότι έχουν το δικαίωμα να σκέφτονται και να συμπεριφέρονται στις μαθήτριες σα να βρίσκονται στη διάθεσή τους,
προκαλώντας έτσι προσβολές, τραύματα και ξεσπάσματα τα οποία συχνά οδηγούν πολλά υποσχόμενες γυναίκες capoeiristas να εγκαταλείπουν την τέχνη.
Αλλά αυτό επίσης δεν αναιρεί την αναγκαιότητα να υπάρχουν κάποιες μαθήτριες οι οποίες φλερτάρουν με τον mestre και τους μαθητές του group ή της ακαδημίας. Αυτό είναι λογικό, γιατί μέσα στην ανθρώπινη φύση είναι δεδομένη η έλξη του άντρα με τη γυναίκα. Η πραγματικότητα διαφέρει πολύ από το ιδανικό, οι σημερινές σχέσεις δε διακρίνονται για το σεβασμό και τη διακριτικότητα. Με το ίδιο σκεπτικό που ένας μαθητής, instrutor ή mestre επισκέπτεται άλλα
groups/ακαδημίες για να παρενοχλήσει τις μαθήτριες, πολλές μαθήτριες έρχονται στον κόσμο της capoeira νιώθοντας έλξη από τη γοητεία των ασκούμενων. Άλλες είναι πραγματικές κυνηγοί κατά τη διάρκεια των capoeira events, παρενοχλώντας capoeiristas, όντας χυδαίες. “Η γυναίκα αναζητά να κατακτήσει το χώρο της γιατί είναι πολύ όμορφο να υπάρχει ένα τριαντάφυλλο στον κήπο, ενώ τώρα, υπάρχει η ανάγκη της πειθαρχίας, πληροφόρησης και για τα δύο φύλα, έτσι ώστε να μην μπερδεύουν πράγματα”, έλεγε ο Mestre No.
Γνωρίζουμε ότι αυτή η συμπεριφορά δε θα εκλείψει σε μία μέρα, αλλά είναι απαραίτητο οι instrutores, professores και mestres να πειθαρχούν, να οδηγούν τους μαθητές και τις μαθήτριες και να καθοδηγούν τις τάξεις τους με έναν επιμορφωτικό και επαγγελματικό τρόπο,
με στόχο η capoeira να μη χάσει τόσους υποστηρικτές, εξαιτίας ανθρώπων με κακές προθέσεις, οι οποίοι δεν αναζητούν την εξάσκηση και γνώση της βραζιλιάνικης κουλτούρας αλλά απεναντίας δυσφημίζουν την εικόνα της, με ενέργειες χωρίς σεβασμό στην φιλοσοφία και τις βασικές αρχές της.
Παρόλα αυτά είναι σημαντικό να θυμηθούμε ότι οι μεγάλοι mestres όπως οι Mestre Bimba, Pastinha, Cobrinha Verde, Valdemar, Mare, Noronha, μεταξύ άλλων, ποτέ δεν έγραψαν τραγούδια που δυσφημούσαν μία γυναίκα, αλλά ακριβώς το αντίθετο, πάντα τις εξυμνούσαν.
Πηγή: http://planeta.terra.com.br/esporte/capoeiradabahia/
Trackback(0)
 |
TrackBack URI for this entry
RSS feed Comments